KRĘGOSŁUP




Diagnozujemy i leczymy
choroby kręgosłupa.

KOŃCZYNA DOLNA




Diagnostyka i leczenie stawów kończyny dolnej.


OBRĘCZ BARKOWA



Diagnozujemy i leczymy choroby obręczy barkowej i kończyny górnej.

OBRĘCZ MIEDNICZA





Diadnozujemy i leczymy dysfunkcje obręczy miedniczej.


KRĘGOSŁUP:

KRĘGOZMYK - (spondylolisteza) to stan polegający na przesunięciu (podwichnięciu) 2 kręgów względem siebie, gdzie wyższy kręg ulega przesunięciu do przodu względem niższego. Taki stan prowadzi do utraty stabilności kręgosłupa, pogorszenia sprawności ruchowej chorego człowieka, przewlekłego bólu oraz wystąpienia objawów neurologicznych. Kręgosłup najczęściej występuje na poziomie 4 i 5 kręgu lędźwiowego
                  Objawy - Objawami ogólnymi kręgozmyku są ból, deformacja tułowia i pogorszenie sprawności ruchowej chorego oraz zaburzena neurologiczne wśród których najczęściej obserwuje się niedowłady, zaniki mięśniowe, osłabienie odruchów, zaburzenia potencji, zaburzenia zwieraczy pęcherza i odbytu (rzadkie) oraz zaburzenia czucia. W przebiegu kręgozmyku charakterystyczny jest chód pajaca polegający na tym, iż pacjent chodzi na lekko ugiętych nogach zrotowanych na zewnątrz.     Rozpoznanie - Do rozpoznania wystarcza zwykle zdjęcia radiologiczne przeglądowe. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie tomografii komputerowej, która jest wskazana do oceny zwężenia kanału kręgowego szczególnie w kręgozmyku zwyrodnieniowym) lub rezonansu magnetycznego. 
              Leczenie - Przy braku objawów kręgozmyk można tylko obserwować. W kręgozmyku o niedużym stopniu (I° i niektóre II°), udokumentowanym braku progresji ześlizgu, niedużym nasileniu bólu (bóle okresowe) i braku objawów neurologicznych można stosować jedynie leczenie zachowawcze, które obejmuje: w ostrym okresie bólowym - unieruchomienie (łóżko), leki przeciwbólowe i zmniejszające napięcie mięśniowe, rehabilitacja po opanowaniu ostrego bólu, ćwiczenia wzmacniająco-stabilizujące, gorset ortopedyczny lub sznurówka w doleczeniu unikanie obciążeń kręgosłupa. Jeśli u chorego występują objawy neurologiczne, lub ześlizg osiąga większy stopień (od II°), gdy występuje progresja nawet małego ześlizgu, oraz progresja bólu i neurologii stosuje się leczenie operacyjne, które również jest wskazane, jeśli brak jest pozytywnych wyników leczenia zachowawczego po okresie 3 miesięcy i stwierdza się długotrwały wywiad bólowy.

STENOZA KANAŁU KRĘGOWEGO - to zwężenie kanału, jego zachyłków oraz otworów międzykręgowych, przez które z kanału kręgowego na zewnątrz przechodzą nerwy rdzeniowe.
        Struktury nerwowe przebiegające przez kanał kręgowy i jego otwory powinny mieć wokół siebie odpowiednią ilość wolnej przestrzeni wypełnionej przez tkankę tłuszczową i/lub płyn mózgowo-rdzeniowy tak, aby zarówno w pozycji wyprostowanej kręgosłupa jak i podczas maksymalnych zgięć czy rotacji nie ulegały uciskowi przez sąsiadujące struktury. Przez wiele lat naszego życia tak właśnie jest mimo nawet dużych obciążeń (praca fizyczna, sporty siłowe, długotrwałe siedzenie przy komputerze lub godziny spędzone za kierownicą).
     Kręgosłup odpowiednio do stosowanych w ciągu życia obciążeń ulega zużyciu, czego wyrazem są powstające na krawędziach kręgów wyrośla kostne zwane osteofitami oraz przerost więzadeł łączących sąsiednie kręgi i zwyrodnienia dysków międzykręgowych. Szczególnie silne urazy ? na przykład doznane w wypadkach samochodowych ? mogą powodować przyspieszenie tych procesów. Nie bez znaczenia są także najprawdopodobniej nieznane jeszcze czynniki genetyczne, które powodują, że nie chorujemy wszyscy jednakowo, a wielu starszych ludzi ma znacznie mniej zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe od ludzi o wiele lat młodszych. W konsekwencji postępującego zwyrodnienia, struktury nerwowe są powoli uciskane, co doprowadza do silnych dolegliwości bólowych.
      Najbardziej typowe i najłatwiejsze do rozpoznania na zdjęciach rentgenowskich są wyrośla kostne na brzegach trzonów kręgowych.
      W odcinku szyjnym, piersiowym i górnym lędźwiowym kręgosłupa mogą one uciskać rdzeń kręgowy, doprowadzając do ryzyka jego uszkodzenia, co poza bólem objawia się niedowładem lub porażeniem mięśni i zaburzeniami czucia poniżej poziomu uszkodzenia rdzenia. Objawy takie nazywamy mielopatią. Nawet, jeśli nie odczuwa się istotnych dolegliwości, to brak rezerwy przestrzeni wokół struktur nerwowych może spowodować gwałtowne pogorszenie nawet po błahym urazie kręgosłupa.
      Największe ryzyko uszkodzenia rdzenia teoretycznie dotyczy kręgosłupa piersiowego, ponieważ kanał kręgowy jest tu najwęższy, ale szczęśliwie zmiany zwyrodnieniowe powstają tu najwolniej. W środkowej i dolnej części odcinka lędźwiowego masywne zmiany zwyrodnieniowe najczęściej wywołują silne dolegliwości bólowe, a ryzyko uogólnionych niedowładów i porażeń jest mniejsze, ponieważ rdzeń kręgowy kończy się na wysokości pierwszego lub drugiego kręgu lędźwiowego. Poniżej w kanale kręgowym przebiegają korzenie nerwów rdzeniowych, których uszkodzenie wywołuje selektywne objawy w wybranych grupach mięśniowych. Może to być na przykład opadanie stopy lub niemożność wspięcia się na palce.
     W niektórych przypadkach masywne zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa w odcinku lędźwiowym mogą prowadzić do zaburzeń funkcjonowania zwieraczy oraz do głębokiego niedowładu kończyn dolnych z powodu uciśnięcia dużej liczby włókien nerwowych. Zespół taki określamy zwyczajowo zespołem końskiego ogona (końskim ogonem nazywamy wszystkie korzenie nerwowe biegnące w kanale kręgowym poniżej końca rdzenia kręgowego).
     Stenoza bocznych części kanału kręgowego dotyczy otworów międzykręgowych, czyli otworów, przez które na każdym poziomie para nerwów rdzeniowych opuszcza kanał kręgowy.
      Zespoły kliniczne połączone z boczną stenozą związane są z uciskiem odpowiedniego korzenia nerwu rdzeniowego. Najczęściej ucisk ten wywołany jest przez zwyrodniałe wyrostki stawowe lub wypuklinę dysku. Całkowite zaciśnięcie otworu wiąże się praktycznie ze zmiażdżeniem korzenia nerwowego, co powoduje porażenie mięśni oraz zanik czucia w obszarze zaopatrywania danego nerwu.
Leczenie:
      Ulgę może przynosić fizykoterapia, rehabilitacja, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, ale ponieważ choroba wywołana jest konkretnym czynnikiem mechanicznym, którego nie można usunąć lekami, najczęściej chory wymaga leczenia operacyjnego polegającego na poszerzeniu przestrzeni kanału kręgowego.
     Najbardziej typowym zabiegiem jest odbarczająca laminektomia polegająca na otwarciu kanału kręgowego od tyłu poprzez usunięcie blaszki łuku kręgu.
      Laminektomia nie jest niestety sposobem na wszystkie typy stenozy. W przypadku stenozy bocznej konieczne jest poszerzanie otworów międzykręgowych albo bezpośrednio poprzez usuwanie fragmentów kości, albo poprzez rozszerzenie przestrzeni międzytrzonowej stabilizatorami międzykolcowymi (np. DIAM). Jeśli zachodzi konieczność usuwania fragmentów znaczących dla biomechaniki kręgosłupa, konieczne jest wykonywanie stabilizacji przy pomocy jednego z wielu dostępnych systemów.
     Istotnym problemem leczenia stenozy kanału kręgowego jest często podeszły wiek pacjentów, którzy najczęściej cierpią na szereg innych dolegliwości. Sam wiek nie jest oczywiście przeciwwskazaniem do operacji, ale towarzyszące mu na przykład zaburzenia krążenia, niewydolność oddechowa, cukrzyca i wiele, wiele innych chorób uniemożliwiają przeprowadzenie znieczulenia do tych niekiedy bardzo czasochłonnych zabiegów.
 
CHOROBA BECHTEREWA - ZZSK. Ma charakter przewlekły i postępujący. Atakuje głównie stawy krzyzowo- biodrowe, stawy kręgosłupa, tkanki okołokręgosłupowe oraz stawy biodrowe i barkowe. 
Etoilogia choroby nie jest dokładnie znana. Jest to choroba, która występuje najczęściej pomiędzy 20 a 40 rokiem życia.Częściej chorują mężczyźni.
     W zaawansowanej chorobie moze dojść nawet do całkowitego zesztywnienia kręgosłupa w postaci tzw. kija bambusowego. - Ból nasila się w nocy i nad ranem - w miarę postępu choroby zajmuje drobne stawy kręgosłupa, tkanki okołokręgosłupowe, stawy biodrowe i barkowe (niesymetrycznie) - postępujące zesztywnienie kręgosłupa - opasujące bóle klatki piersiowej, związane z czynnym procesem zapalnym w obrębie kręgosłupa piersiowego - bóle w okolicy karku- świadczą o stanie zapalnym w odcinku szyjnym - charakterystyczna sylwetka: zmniejszenie lordozy lędźwiowej (spłaszczenie tej krzywizny), pogłębienie kifozy piersiowej, przesunięcie barków i łopatek w przód.
     Zaokrąglone plecy są wyrazem przykurczu mięśni piersiowych, a potem zmniejszenia ich masy. Pogłębiona lordoza szyjna sprzyja przykurczom mięśni karku. Głowa wysunięta jest w przód, a zmniejszenie ruchomości w wyniku postępu procesu chorobowego powoduje zmniejszenie pola widzenia (pacjent obraca się całym ciałem, żeby spojrzeć w bok). Klatka piersiowa jest spłaszczona w wymiarze strzałkowym- dochodzi do zmniejszenia ruchomości oddechowej i przeponowego toru oddychania ( w czasie wdechu obserwuje się ruch powłok brzusznych, klatka piersiowa jest nieruchoma) - dochodzi do przykurczu w jednym lub obu stawach biodrowych - w stawach szczytowo- obrotowych może dochodzić do samoistnego podwichnięcia i ucisku rdzenia kręgowego - w trzonach kręgów dochodzi do zaników tkanki kostnej, z kolei w pierścieniu włóknistym krążka międzykręgowego tworzą się wyrośla kostne zwane syndesmofitami- charakterystyczne dla tej jednostki. Rosną one pionowo w górę i może dochodzić do połączenia sąsiednich kręgów. Kręgosłup jest w tym momencie unieruchomiony- przyjmuje na zdjęciu rtg obraz "kija bambusowego" - może dojść do zesztywnienia stawów skroniowo-żuchwowych.
Etiologia: - idiopatyczna - predyspozycja genetyczna (antygen HLA- B27) - głownie chorują mężczyźni.
Badania pomocnicze:
- badanie radiologiczne:  stawów krzyżowo- biodrowych (nierówna szerokość szpar, liczne nadżerki w późniejszym stadium) , kwadratowienie trzonów kręgów, stawy międzykręgowe mają nieostre obrysy, nadżerki, obecność syndesmofitów- które w miarę wzrostu powodują zrost kręgów- obraz kręgosłupa przypomina "kij bambusowy" - OB- wzrost w okresie zaostrzeń - czasem niewielka niedokrwistość.
Cel leczenia:
- utrzymanie sprawności
- utrzymanie prawidłowej postawy ciała (okres wczesny) - zapobieganie powikłaniom ze strony układu oddechowego
- utrzymanie ruchomości kręgosłupa, zapobieganie przykurczom i zniekształceniom - utrzymanie ruchomości klatki piersiowej
- celowe ustawienie zesztywnienia kręgosłupa w pozycji umożliwiającej kompensację

ZESPÓŁ PRZECIĄŻENIOWO-BÓLOWY KRĘGOSŁUPA: jest jedną z głównych przyczyn przewlekłych bólów kręgosłupa. W większości przypadków zespół ten charakteryzuje się długotrwałymi bólami kręgosłupa o zmiennym nasileniu dolegliwości oraz charakterze nawrotowym. Najczęściej dotyczy on odcinka szyjnego oraz lędźwiowego kręgosłupa. 
    Biorąc pod uwagę uwarunkowania anatomiczne zespół przeciążeniowo-bólowy kręgosłupa jest ściśle związany z patologią stawów międzykręgowych.
Najczęściej występujące objawy zespołu stawów międzykręgowych: 
   W większości przypadków atak bólu związanego z zespołem stawów międzykręgowych ma charakter ostry, nieprzewidywalny w występowaniu. Ból wykazuje charakter zmienny. Zwyczajowo napady bólowe obserwowane są kilka razy w miesiącu.
    U większości pacjentów występuje charakterystyczna bolesność w rzucie zwyrodniałych stawów międzykręgowych oraz dochodzi do nadmiernego skurczu okolicznych mięśni przykręgosłupowych.
   Ból ma tendencje do nasilania się gdy pacjent przyjmuje pozycję leżącą na plecach, zaś dolegliwości ustępują w pozycji leżącej na brzuchu.
   Cechą znamienną bólu obserwowanego w przypadku zespołu stawów międzykręgowych jest charakterystyczne promieniowanie do pośladków oraz tylnej powierzchni ud. Praktycznie nie spotyka się rzutowania bólu na przednią powierzchnię nóg.
      W przypadku zespołu stawów międzykręgowych zlokalizowanego w odcinku szyjnym kręgosłupa ból występuje głównie w zakresie szyi i barków. Nie ma tendencji do promieniowania do kończyn górnych oraz palców dłoni.
Diagnostyka zespołów przeciążeniowo-bólowych kręgosłupa:
    Podstawą rozpoznania zespołu przeciążeniowo-bólowego kręgosłupa jest charakterystyczny wywiad chorobowy oraz opisany powyżej charakter dolegliwości klinicznych. W większości przypadków pacjent poszukuje specjalistycznej pomocy medycznej w przypadkach gdy ostre zespoły bólowe występują coraz częściej - nawet kilka razy w tygodniu - oraz komfort życia ulega znacznemu pogorszeniu. Poza wymienionymi składowymi rozpoznania zespołu przeciążeniowo-bólowego strategiczną rolę należy przypisać diagnostyce obrazowej.
     Wstępnym proponowanym badaniem diagnostycznym jest RTG schorowanego odcinka kręgosłupa w trzech projekcjach: przód-tył, bok oraz skośnej. Badanie te pozwala dostrzec chorobowy przerost stawów międzykręgowych oraz jest stosunkowo czułe we wczesnym wykrywaniu zmian zapalno-degeneracyjne w zakresie tych stawów.
     W przypadkach wątpliwych diagnostyka musi być rozszerzona o dodatkowe opcje diagnostyki obrazowej takie jak TK czy MRI kręgosłupa.
   Dodatni wynik diagnostycznej blokady stawów międzykręgowych jest jednoznaczny z rozpoznaniem zespołu stawów międzykręgowych.


  
BLOKADA SEGMENTU KRĘGOSŁUPA - Najczęściej występującą dysfunkcją czynnościową w kręgosłupie jest zablokowanie stawu (ograniczona ruchomość) kręgosłupa. Jest to odwracalne zaburzenie czynności stawu, powodujące ograniczenie gry stawowej, któremu towarzyszy ból i wystąpienie segmentowego ograniczenia ruchowego. 
    Gra stawowa są to bierne, sprężynujące ruchy przesuwania elementów kostnych stawu w stosunku do siebie, które Mennell opisał jako kombinację ruchów ślizgowych, toczenia i odciągania powierzchni stawowych. 
     Generalnie grę stawową można wykonywać w następujących kierunkach: przód-tył, góra-dół, bocznie, rotacyjnie i wzdłużnie, tj. równolegle do osi poruszanego elementu. W poszczególnych przypadkach kierunek gry stawowej uwarunkowany jest budową stawu. Grę stawową, a konkretnie ruch ślizgowy, najłatwiej jest uzyskać w pozycji spoczynkowej stawu, tzn. takiej, w której wyeliminowane jest napięcie tkanek miękkich okołostawowych. Badanie gry stawowej wymaga dokładnego chwytu i odpowiedniej pozycji. 
   Podczas zablokowania segmentu kręgosłupa ból zazwyczaj pojawia się niespodziewanie przy określonym kierunku.   Terapia manualna ma na celu przywracenie prawidłowego ruchu w segmencie, przywrócenie funkcję stawów kręgosłupa i kończyn poprzez unormowanie tzw. ślizgu stawowego. Stosowane techniki to mobilizacje, manipulacje, techniki energii mięśnowej, trakcja.

RWA KULSZOWA
-  Chcoć rwa kulszowa nie jest chorobą lecz objawem, postanowiliśmy poświęcić jej uwagę w odrębnym temacie. Przyczyn rwy kulszowej może być conajmniej kilka i charakteryzuje się ona silnym, ostrym i przeszywającym bólem okolicy lędźwiowej promieniującym wzdłuż kończyny dolnej. To często spotykany zespół bólowy. Dolegliwości częściej występują u mężczyzn niż u kobiet, przeważnie po 30 roku życia, ale praktycznie dotyczą wszystkich grup wiekowych. Objawy :  Ostry, silny, przeszywający ból może wystąpić nagle po uniesieniu ciężaru, nagłym ruchu, potknięciu się itp. Ból rozpoczyna się zwykle w okolicy lędźwiowej i promieniuje wzdłuż nerwu kulszowego przez pośladek w kierunku uda i podudzia czasem aż do stopy. Bóle mogą przejawiać się w tak silnych atakach, że uniemożliwiają choremu nawet obracanie się w łóżku. Każdy ruch jest bolesny.  Dolegliwości bólowe są wyzwalane lub nasilane przez kaszel, napięcie mięśni brzucha, uniesienie wyprostowanej kończyny, zgięcie głowy lub tułowia. Przy chodzeniu chorzy oszczędzają zajętą kończynę, utrzymując ją w zgięciu i unikają opierania się na pięcie. Ruchy wykonują powoli, bardzo ostrożnie. Mogą też występować objawy uszkodzenia korzeni nerwowych: osłabienie czucia oraz osłabienie siły mięśni podudzia i stopy. W długotrwałym przebiegu choroby niekiedy dołącza się zanik i zwiotczenie mięśni podudzia. Częstość nawrotów i czas trwania dolegliwości są bardzo różne i zależą w znacznym stopniu od przyczyn zespołu. Dla potwierdzenia rozpoznania przeprowadza się badanie neurologiczne oraz badanie radiologiczne kręgosłupa, które zwykle wykazuje obecność zmian zwyrodnieniowych. 
Leczenie :
    Zdecydowaną większość przypadków opisywanych dolegliwości bólowych leczy się zachowawczo. Leczenie zachowawcze zwykłej rwy kulszowej w ostrym okresie choroby polega na odpoczynku, z nogami zgiętymi w stawach biodrowych i kolanowych, przy podpartych łydkach. Podaje się ponadto leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, witaminy, leki rozkurczowe (rozluźniające mięśnie). Na ogół po kilku dniach leczenia ostre dolegliwości bólowe mijają i wtedy należy rozpocząć leczenie właściwe, którego celem jest uniknięcie ponownym atakom rwy kulszowej. Zależnie od stanu i okresu choroby, stosuje się różne zabiegi: mobilizacje, techniki energii mięśniowej, ćwiczenia rozluźniające, ćwiczenia izometryczne, wyciąg. W późniejszym okresie zaleca się układ regularnych ćwiczeń wzmacniających mięśnie przykręgosłupowe oraz mięśnie brzucha. 
Profilaktyka :
    Zapobieganie opisywanym dolegliwościom bólowym obejmuje głównie ruch, którego celem jest wzmacnianie mięśni grzbietu przykręgosłupowych i mięśni brzucha, a przede wszystkim zapewnienie optymalnej eksploatacji segmentów kręgosłupa. W profilaktyce ważna jest też korekcja postawy ciała, umiejętne podnoszenie ciężkich przedmiotów, a także prawidłowo zorganizowane miejsce pracy (np. ergonomiczne krzesełka dla osób, które większość czasu spędzają za biurkiem).



ZESPÓŁ OGONA KOŃSKIEGO - to charakterystyczny zespół objawów neurologicznych, powstających wskutek uszkodzenia końcowego odcinka rdzenia kręgowego noszącego nazwę właśnie ogona końskiego. 
     Wskutek dyskopatii (centralnej lędźwiowej wypukliny jądra miażdżystego poniżej poziomu L1/L2) lub wzrostu guza w świetle końcowego odcinka kanału kręgowego dochodzi do ucisku na nerwy tworzące koński ogon, co powoduje poniższe objawy: 
- niedowład wiotki kończyn dolnych,  
- zaburzenia czucia typu korzeniowego, 
- niemożność oddania moczu, 
- objawy rozciągowe. 

Zespół ogona końskiego często współistnieje z zespołem stożka końcowego. 
Zaburzenia czynności układu nerwowego: 
- zaburzenia zwieraczy (nietrzymanie moczu i stolca), 
- brak wzwodu, 
- rozszczepienne zaburzenia czucia krocza o charakterze "spodenek" S3-S5" - "objaw  siodełkowy"

LUMBALIZACJA - SAKRALIZACJA 
     Lumbalizacja jest wadą wrodzoną, która polega na pełnym lub częściowym braku zrostu kości krzyżowej. Może to objawiać się bólami miednicy w okolicy kości krzyżowej zwłaszcza po wykonaniu czynności, które przeciążają kręgosłup.
      Sakralizacja to całkowity lub częściowy wzrost piątego kręgu lędźwiowego z kością krzyżową. Objawia się to większą sztywnością odcinka lędźwiowego, czasami bólem miejscowym.   
     Osoba cierpiąca na lumbalizacje lub sakralizacje powinna unikać przeciążeń kręgosłupa związanych na przykład z dźwiganiem ciężarów, pracą w pochylonej pozycji, długotrwałym przebywaniem w pozycji siedzącej, jak również z sytuacjami wymagającymi nadmiernego prostowania kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Noszenie obuwia na wysokich obcasach, nadwaga, a także ciąża są czynnikami, które mogą znacznie nasilić dolegliwości, bądź być czynnikiem powodującym ich ujawnienie.

CHOROBA BAASTRUPA (Kissing Spine) - To zjawisko konfliktowania w wyproście wyrostków kolczystych, szczególnie w odcinku lędźwiowym z powodu ich znacznych rozmiarów, stanów zwyrodnieniowych, niestabilnością i lordozy lędźwiowej. Dotyczy nie tylko części kostnych, ale również i więzadeł nad i międzykolcowych. W badaniu RTG sklerotyzacja sąsiadujących ze sobą wyrostków kolczystych czasem z wytworzeniem pseudostawu. Charakterystyczny jest objaw tzw. "całujących się" wyrostków kolczystych ("kissing spine").
Objawy:
Bolesny przeprost tułowia, palpacyjna tkliwość wyrostków i więzadeł, ból bez promieniowania i objawów neurologicznych.
Terapia:
    Reedukacja posturalna, miejscowe ostrzyknięcia, ortezy, taping, terapia manualna - trakcje, fizykoterapia, w przypadkach nawracających i przy braku poprawy częściowe resekcje wyrostków kolczystych lub międzywyrostkowa stabilizacja.

 CHOROBA SCHEUERMANNA (kifoza młodzieńcza), jest jedną z wielu chorób zaliczanych do tak zwanych "jałowych martwic kości". Wspólną cechą wszystkich chorób tej grupy jest obumieranie tkanki kostnej i chrzęstnej bez udziału chorobotwórczych drobnoustrojów. 
     Do martwicy kości czy chrząstki dochodzi na skutek przyczyny, powodującej przerwanie lub upośledzenie ukrwienia pewnego obszaru tkanki kostnej. Tkanka ta ulega martwicy, staje się mało odporna na działanie czynników mechanicznych, rozpada się i podobnie odbudowuje, ale kości najczęściej ulegają zniekształceniu. Przyczyny niedokrwienia mogą być różnorodne: predyspozycje wrodzone, przeciążenia, mikrourazy, zaburzenia hormonalne, zatory i inne. Do zaburzeń ukrwienia dochodzi szczególnie łatwo u dzieci i młodzieży w związku z brakiem połączeń między krążeniem nasadowym i przynasadowym. 
       Początkowo choroba przebiega skrycie, często bezboleśnie. Tylko około 20% pacjentów odczuwa w czasie choroby bóle kręgosłupa. Bóle te lokalizują się w chorym odcinku kręgosłupa lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Potęgują się one po wysiłkach fizycznych, głównie w pozycjach osiowego obciążenia kręgosłupa i pochylenia w przód. Dolegliwości te zmniejszają się lub ustępują po zmianie pozycji ciała, zwłaszcza po przyjęciu pozycji leżącej. 
   Zmiany w chorobie Scheuermanna obejmują z reguły kilka sąsiadujących ze sobą kręgów, a także krążków międzykręgowych, najczęściej na odcinku Th7-Th12. Proces dotyczy zazwyczaj 2 lub 4 kręgów, rzadziej 3 lub 5. 
      Osłabienie procesem martwiczym odporności nasad i chrząstek pokrywających trzony kręgowe powoduje wciskanie się zawartości krążków międzykręgowych przez płytkę chrzęstną do gąbczastej tkanki trzonów. Tworzą się tzw. guzki Schmorla, które mogą być różnej wielkości. Występują one głównie w przedniej i środkowej części trzonów. Trzony kręgowe ulegają powolnemu niewielkiemu sklinowaceniu, a krążki międzykręgowe - zmianom degeneracyjnym i następczemu zwężeniu. Powoduje to pochylenie tułowia do przodu i stopniowe ograniczenie ruchomości odcinka kręgosłupa objętego procesem chorobowym. 
     Objawy fizykalne zależą w pewnej mierze od lokalizacji szczytu kifozy. W większości przypadków występuje ona w odcinku piersiowym, w ok. 20% przypadków - w odcinku piersiowo-lędźwiowym, a w nielicznych przypadkach - w odcinku lędźwiowym. Przy lokalizacji piersiowej pogłębiona jest kifoza piersiowa oraz lordoza lędźwiowa, z uwypukleniem brzucha.   Często stwierdza się także pogłębienie lordozy szyjnej, jako wynik mechanizmu kompensacyjnego. Następstwem lokalizacji szczytu zniekształcenia w odcinku piersiowo-lędźwiowym jest przedłużona ku dołowi kifoza piersiowa ze skróceniem i pogłębieniem lordozy lędźwiowej. Jeśli kifoza dotyczy segmentu lędźwiowego, plecy są proste ze wzmożoną wiotkością odcinka piersiowego i często - kątowym zagięciem między kifozą a kością krzyżową. 
     Postępowanie i leczenie - uzależnione jest od ciężkości procesu chorobowego. W lżejszych przypadkach wystarczają jedynie ćwiczenia mięśni grzbietu w celu stworzenia tzw. ochronnego gorsetu mięśniowego i nauka utrzymywania prawidłowej postawy. 
        Ćwiczenia gimnastyczne, specjalnie dobrane i wykonywane pod ścisłym nadzorem specjalistów mają na celu:
- zapobieganie zniekształceniu,
- wzmocnienie osłabionych mięśni,
- zwiększenie ruchomości elastyczności kręgosłupa,
- poprawienie postawy i ogólnej sprawności fizycznej.
      W przypadkach nasilonych dolegliwości bólowych należy zapewnić odciążenie chorobowo zmienionego odcinka kręgosłupa. Dopiero po ustąpieniu lub zmniejszeniu dolegliwości bólowych rozpoczyna się ćwiczenia. Wyniki leczenia zależą od wczesnego rozpoznania i odpowiedniego postępowania usprawniającego, które zapobiega powstawaniu nieodwracalnych zniekształceń trzonów kręgowych. Utrwalenie się zmian chorobowych w kręgosłupie, poza znaczną deformacją postawy, może mieć wpływ na inne części układu kostnego (miednicę, stawy biodrowe), co z kolei zmniejsza ogólną wydolność i sprawność organizmu.

OBRĘCZ BARKOWA:

 RWA BARKOWA
- Objaw spowodowany zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa w odcinku szyjnym
- zaliczana jest ( podobnie jak rwa kulszowa) do korzeniowych zespołów bólowycH
- charakterystyczny jest ból karku i ramienia

Jakie są przyczyny rwy barkowej ?

- prowdopodobnie czynnik zużycia kręgosłupa odgrywa zasadniczą rolę.
- czynniki zewnętrzne ( ciężka praca fizyczna prowadząca do zmian w obrębie kręgosłupa szyjnego)
- hormonalne (zmiana struktury kości pod wpływem zaburzeń hormonalnych
- dyskopatia

Mechanizm powstawania
Zwyrodnienie krążka międzykręgowego powoduje wypadniecie lub uwypuklenie jądra miażdżystego (składnik krążka międzykręgowego) co powoduje ucisk korzeni unerwiających mięśnie ramienia i kończyny górnej. Taki ucisk często prowadzi do zmian zapalnych dodatkowo nasilających proces chorobowy.

Objawy

- silny ból karku i ramienia nasilający się podczas ruchów głowy, kaszlu i kichania oraz promieniujący do kończyny górnej.
- Zależnie od miejsca uszkodzenia kręgosłupa ból promieniuje do bocznej, tylnej lub przyśrodkowej powierzchni ramienia.
- Dolegliwości bólowe powodują, ze mięśnie są napięte i przykurczone (zwłaszcza mięśnie karku)
- ból może obejmować także plecy (najczęściej okolice łopatki) i przednia powierzchnie klatki piersiowej
- pojawia się zazwyczaj rano po przebudzeniu (często nagle)
- niekiedy towarzysza mu niedowłady (zmniejszona zdolność poruszania) mięsni
- występować mogą zaburzenia czucia w postaci mrowienia i pieczenia (tzw. parestezje)

Postępowanie w rwie barkowe (ramiennej):

- należy unikać ciężkich prac fizycznych, długotrwałej jazdy samochodem
- nie należy wykonywać gwałtownych ruchów głowa
- w łagodnych przypadkach stosuje się leczenie salicylanami
- dodatkowo stosuje się leki zmniejszające ból i obniżające napięcie mięsni
- zalecane jest stosowanie kołnierza ortopedycznego
- w bardziej skąplikowanych przypadkach stosuje się kuracje sterydowa
- poza leczeniem farmakologicznym dobre efekty przynoszą takie zabiegi jak: diatermia, leczenie prądami dynamicznymi, terapia ultradźwiękowa, kinezyterapia, stosowanie kołnierza ortopedycznego
- w ostatecznosci stosuje się leczenie operacyjne polegające na usunięciu wypadnie tego jądra miażdżystego
- po ustąpieniu okresu silnego bólu wskazane są specjalistyczne masaże oraz ćwiczenia korygujące postawę ciała i jednocześnie wzmacniające mięśnie kręgosłupa.

UWAGA:
Ustąpienie bólów nie jest jeszcze oznaką wyzdrowienia. Rwa barkowa wykazuje tendencje do nawrotów, dlatego pamietaj, że należy wyleczyć przyczyne objawu rwy barkowej a nie jej symptomy.

   
Uszkodzenie typu "smagnięcia biczem" 
    Powstaje po wpływem bezwładnościowego uszkodzenia odcinka szyjnego albo w mechanizmie gwałtownego przyśpieszania do wyprostu z następowym zgięciem (uderzenie w tył samochodu), bądź odwrotnie ? w mechanizmie gwałtownego przyśpieszenia do zgięcia w przypadku uderzenia w przeszkodę. W przypadkach bardzo dużych sił może dojść w mechanizmie bezwładnościowym do uszkodzeń struktury kostnej ( złamania zgnieceniowe przednich części trzonu, awulsyjnych uszkodzeń wyrostków kolczystych lub złamań łuku i wyrostków haczykowatych ) jednak najczęściej obraz RTG jest negatywny ( uraz komponenty miękkiej aparatu ruchu). Charakterystyczna dla tych urazów jest swoista ?burza i mozaika objawów? ? od tych związanych zuszkodzeniem więzadłowym do tych związanych z nadmierną stymulacją układu nerwowego centralnego, obwodowego i współczulnego ( wegetatywne, charakterologiczne i emocjonalne). Bardzo ważne jest ustalenie czy doszło do utraty stabilności kręgosłupa w badaniach  RTG czynnościowych. 

Objawy:  ból w odcinku szyjnym, piersiowym, czasem nawet w lędźwiowym, ból głowy trwający czasem latami po incydencie, objawy wegetatywne ? zawroty głowy, zaburzenia widzenia, zaburzenia równowagi, wzmożone napięcie mięśni karku, parestezje palców rąk, występują zmiany nastrojów, labilność emocjonalna zwłaszcza u kobiet, histeryczne omdlenia, spadki ciśnienia, poczucie zagubienia i dezorientacji, zaburzenia snu. Objawy utrzymywać się mogą wiele miesięcy i wymagają zespołowej opieki nad pacjentem ( ortopeda, neurolog, psycholog, fizjoterapeuta). 

Leczenie: w przypadkach uszkodzeń więzadłowych bez niestabilności ? krótkotrwałe unieruchomienie następnie usprawnianie, leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, uspokajające, gdy doszło do niestabilności ? przedłużone unieruchomienie i program rehabilitacji ze stabilizacją, w wyjątkowych przypadkach stabilizacja operacyjna ? zespolenie międzytrzonowe, w przypadkach złamań z dużym przemieszczeniem lub uciskiem na elementy nerwowe ? odbarczenie i stabilizacja operacyjna

Kręcz szyjny
       Długa jazda samochodem, wyziębienie, silny stres, a nawet zmęczenie mogą być powodem ostrego bólu karku i ograniczenia poruszania głowa. To tzw. kręcz szyi. Bywa, że głowa zostaje unieruchomiona w nienaturalnej pozycji, za co odpowiadają przeciążone mięśnie szyi. Unieruchamiając szyję, organizm broni się przed dodatkowym drażnieniem receptorów bólowych i włókien nerwowych. O kierunku skręcenia głowy decyduje sam organizm, wybierając taką pozycję, w której mięśnie będą jak najmniej obciążone. 
Co robić? Zrób ciepły okład na cały kark lub wetrzyj maść przeciwbólową. Śpij na profilowanej poduszce podtrzymującej szyję lub na wałku zrobionym z ręcznika. Jeżeli po trzech dniach nie odczujesz ulgi, idź do lekarza. Być może potrzebne będą leki zmniejszające napięcie mięsni. Lekarze przypuszczają, ze kręcz szyi może wynikać z niedoboru magnezu i witamin z grupy B. Przy nawracających bólach warto je zażywać regularnie.
Wrodzony kręcz szyi. Ujawnia się po urodzeniu w miarę narastania dysproporcji między wzrostem zdrowych tkanek a nie zmieniającą się długością mięśnia zbliznowaconego. W przypadku nieleczenia dochodzi do wyraźnej asymetrii twarzy. Objawia się on przymusowym ustawieniem głowy w pochyleniu w bok i skręceniu, którego przyczyną jest zazwyczaj przykurcz i zbliznowacenie jednego z mięśni mostkowo- obojczykowo- sutkowych. 
Kręcz szyi nabyty
Jego przyczyny mogą mieć różną etiologię:
urazową- w wyniku podwichnięcia górnych kręgów szyjnych, oparzenia
- zapalną- w przebiegu gruźlicy, ropnego zapalenia szyi i okolicy nosowo- gardłowej 
-układową - w wyniku choroby Racklinghausena odcinka szyjnego kręgosłupa 
- spowodowaną wadami wzroku i słuchu 
- neurogenną - spowodowane spastycznym napięciem mięśni szyi, jednostronnym porażeniem wiotkim, niedowładem szyi 
- reumatoidalną - nagłe, bolesne, przymusowe ustawienie ustawianie głowy i szyi pojawiające się u osób dorosłych. 
Kręcz szyi wrodzony mięśniopochodny 
Jego przyczyną jest zbliznowacenie i zwółoknienie mięśnia mostkowo- obojczykowo- sutkowego spowodowane urazem okołoporodowym lub artrogrypozą. 
Objawy:
- pochylenie głowy w strone przykurczonego mięśnia
- odwrócenie twarzy w strone przeciwną do przykurczu
- pogrubienie i stwardnienie mięśnia przykurczonego
Przy braku odpowiedniego leczenie dochodzić może do zniekształcenia twarzy, zmian w kręgosłupie, odkształceń kości czaszki, wad zgryzu.
LECZENIE
- należy rozpocząc zaraz po zdiagnozowaniu wady
- masaż, redresyjne ułożenie głowy, łagodne ruchy redresujące, zabiegi fizykalne zmniejszające napięcie i działające rozluźniająco, kołnierze ortopedyczne
- leczenie operacyjne- jeśli brak poprawy po leczeniu zachowawczym. 
Kręcz szyi wrodzony mięśniopochodny
Może być spowodowany asymetrycznym ukształtowaniem kręgów szyjnych (krąg klinowy, mnogie zaburzenia kręgów, zespół Klippla-Feila). Początkowo nie obserwuje się zmian mięśniach szyi i karku. W miarę rozwoju dziecka dochodzi do zmian wtórnych- asymetrii twarzy i przykurczu mięśnia jak w obrazie kręczu mięśniopochodnego. Badaniem diagnostycznym jest zdjęcie rentgenowskie. 
LECZENIE
Bardzo rzadko ten typ kręczu szyi nadaje się do leczenie operacyjnego, stosuje się leczenie przyczynowe
Mielopatia szyjna
       Zwężenie kanału kręgowego w odcinku szyjnym przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa czyli osteofity lub uwypuklony dysk. Na skutek zwężenia uciśnięty jest rdzeń kręgowy i korzenie nerwowe. Uciśnięcie rdzenia powoduje postępujące słabnięcie i porażenie nóg. Skrajne uciśnięcie korzonków może powodować osłabienie i porażenie rąk. W tej chorobie mogą być zatem porażone ręce i nogi jednocześnie. Nie leczona choroba prowadzi po kalectwa. Leczenie jest operacyjne.
Objawy
Mielopatia szyjna to przede wszystkim niedowłady spastyczne lub wiotkie, osłabienie czucia i jego zaburzenia, mrowienie, ból szyi, który poprzedzać może ową chorobę albo może być wykładnikiem innego procesu patologicznego, toczącego się wraz z mielopatią kręgosłupa szyjnego; prócz tego bóle głowy, zawroty głowy, omdlenia. Dodatni jest też objaw Babińskiego (polega na uniesieniu do góry palucha, w wyniku drażnienia części podeszwowej stopy). Chory może mieć problemy z zatrzymaniem lub nietrzymaniem moczu lub stolca.
Przyczyny
Mielopatii sprzyja występowanie choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa szyjnego, czy też reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). W przypadku RZS w pewnych przypadkach może dochodzić do podwichnięć w obrębie kręgów C1 i C2, stąd zwiększone ryzyko występowania objawów neurologicznych. Prócz tego, do wystąpienia schorzenia przyczynić się mogą urazy szyi, zwłaszcza u pacjentów starszych i z osteoporozą lub nadużywających glikokortykosteroidów. Zmiana może dotyczyć każdego odcinka kręgosłupa szyjnego, ale często lokalizuje się w dolnych jego partiach.
Czasem zdarza się niestety, że przyczyną ucisku na rdzeń kręgowy jest również guz nowotworowy np. oponiak itp. Na szczęście tego typu przyczyny mielopatii szyjnej są rzadkie.
W celach diagnostycznych poleca się wykonanie MRI lub TK kręgosłupa szyjnego. Mielopatia szyjna może postępować powoli, a objawami sugerującymi, że może dziać się coś niepokojącego jest drętwienie rąk, osłabienie mięśniowe, problemy z utrzymywaniem przedmiotów, zawroty głowy, może boleć też szyja.
Mielopatia szyjna to stan naglący, który wymaga szybkiego leczenia.
Nie leczona choroba prowadzi po kalectwa.



OBRĘCZ MIEDNICZA:



STAW KOLANOWY:



STOPA:




OBRĘCZ BARKOWA:

STAW ŁOKCIOWY:



DŁOŃ:


"REHAN" Aleksander Nikoniuk
ul. Żeromskiego 10/20
41-902 Bytom

NZOZ "TOP-MED" 
"REHAN" Aleksander Nikoniuk
ul. Szymały 122 b
41-933 Bytom

tel. 
      600 42 49 69
      533 83 00 30
      533 83 00 31
      32 283 00 30
      
fax 
      32 283 00 30

e-mail
      rehan@rehan.com.pl